Penilaian Risiko Periodontal

Peratusan pendarahan semasa probing (BOP)

Pendarahan semasa probing (BOP) ditentukan melalui probing ringan hingga ke dasar poket dengan prob periodontal piawai.

Hasilnya adalah dikotomi: positif atau negatif. Tekanan yang dikenakan tidak boleh melebihi 0.25N (25g).

BOP diukur pada empat tapak bagi setiap gigi (mesio-bukal, tengah-bukal, disto-bukal dan tengah-oral). Ini paling baik dilakukan mengikut kuadran, pengukuran bukal dahulu, diikuti oral.

Skor pendarahan semasa probing ialah bilangan tapak positif dibahagikan dengan jumlah keseluruhan tapak, didarab dengan 100.

Bilangan poket periodontal dengan kedalaman probing ≥5mm

Empat tapak bagi setiap gigi diprob dengan lembut (mesio-bukal, tengah-bukal, disto-bukal dan tengah-lingual). Bilangan poket sedalam 5mm atau lebih direkodkan.

Dalam menilai risiko pesakit bagi perkembangan penyakit, bilangan poket sisa dengan kedalaman probing ≥5 mm dinilai sebagai penunjuk risiko kedua bagi penyakit berulang dalam rajah fungsian penilaian risiko. Skala ini berjalan secara linear dengan 2, 4, 6, 8, 10 dan ≥12% sebagai nilai kritikal pada vektor.

Individu dengan sehingga 4 poket sisa boleh dianggap sebagai pesakit dengan risiko yang agak rendah, manakala pesakit dengan lebih daripada 8 poket sisa sebagai individu dengan risiko tinggi bagi penyakit berulang.

Bilangan gigi yang hilang

Bagi tujuan penilaian risiko ini, susunan gigi yang lengkap terdiri daripada 28 batang gigi (gigi geraham bongsu dikecualikan). Gigi geraham bongsu yang telah beralih ke arah mesial ke tapak molar kedua dikira sebagai molar kedua.

Bilangan gigi yang hilang daripada susunan gigi tanpa molar ketiga (28 batang gigi) dikira, tanpa mengira sama ada gigi tersebut telah digantikan. Skala ini juga berjalan secara linear dengan 2, 4, 6, 8, 10 dan ≥12 sebagai nilai kritikal pada vektor.

Individu yang kehilangan sehingga 4 batang gigi boleh dianggap sebagai pesakit dalam kategori risiko rendah, manakala pesakit yang kehilangan lebih daripada 8 batang gigi boleh dianggap berada dalam kategori risiko tinggi.

Peratusan kehilangan tulang berbanding umur pesakit

Peratusan kehilangan tulang dianggarkan daripada radiograf gigi posterior. Tapak dengan kehilangan terbesar memberikan nilai kehilangan tulang.

Aras tulang asas diambil sebagai 1mm apikal kepada CEJ. Kehilangan tulang dianggarkan secara kasar dalam kenaikan 10%. Dalam kes di mana radiograf periapikal tidak tersedia, imej bitewing boleh digunakan. Bagi tujuan anggaran ini, kehilangan tulang dianggarkan sebanyak 10% bagi setiap mm.

Dalam menilai risiko pesakit bagi perkembangan penyakit, tahap kehilangan tulang alveolar berbanding umur pesakit dianggarkan sebagai penunjuk risiko keempat bagi penyakit berulang dalam rajah fungsian penilaian risiko.

Faktor sistemik

Bukti paling kukuh bagi perubahan kerentanan terhadap penyakit dan/atau perkembangan penyakit periodontal datang daripada kajian ke atas populasi diabetes mellitus Jenis I dan Jenis II (bergantung kepada insulin dan tidak bergantung kepada insulin).

Perlu disedari bahawa kesan diabetes terhadap penyakit periodontal telah didokumenkan pada pesakit dengan penyakit periodontal yang tidak dirawat, manakala setakat hari ini tiada bukti yang jelas tersedia bagi pesakit yang telah dirawat. Walau bagaimanapun, adalah munasabah untuk menganggap bahawa pengaruh keadaan sistemik juga boleh menjejaskan pengulangan penyakit.

Dalam menilai risiko pesakit bagi perkembangan penyakit, faktor sistemik, jika diketahui, hanya diambil kira sebagai penunjuk risiko kelima bagi penyakit berulang dalam rajah fungsian penilaian risiko. Dalam kes ini, kawasan risiko tinggi ditandakan bagi vektor ini. Jika tidak diketahui atau tiada, faktor sistemik tidak diambil kira dalam penilaian risiko keseluruhan.

Faktor persekitaran

Penggunaan tembakau, terutamanya dalam bentuk merokok berbanding menghidu atau mengunyah, mempengaruhi kerentanan dan hasil rawatan pesakit dengan periodontitis kronik.

Dalam menilai risiko pesakit bagi perkembangan penyakit, faktor persekitaran seperti merokok mesti diambil kira sebagai faktor risiko keenam bagi perkembangan penyakit periodontal dalam rajah fungsian penilaian risiko.

Walaupun bukti yang tersedia mengaitkan merokok dengan hasil yang terjejas semasa terapi periodontal sokongan (SPT) adalah terhad, adalah munasabah untuk memasukkan perokok tegar (≥20 batang rokok/hari) ke dalam kumpulan risiko lebih tinggi semasa fasa penyelenggaraan.

Walaupun bukan perokok (NS) dan bekas perokok (FS: lebih daripada 5 tahun sejak berhenti) mempunyai risiko yang agak rendah bagi pengulangan periodontitis, perokok tegar (HS: ditakrifkan sebagai merokok lebih daripada satu kotak sehari) pastinya berisiko tinggi.

Perokok sekali-sekala (OS: <10 batang rokok sehari) dan perokok sederhana (MS: 10-19 batang rokok sehari) boleh dianggap berisiko sederhana bagi perkembangan penyakit.

Rujukan

LANG N P, TONETTI M S: Periodontal risk assessment (PRA) for patients in supportive periodontal therapy (SPT). Oral Health Prev Dent 1: 7-16 (2003).