Περιοδοντική εξέταση

Κλινική εξέταση

Η κλινική εξέταση στο οδοντιατρείο είναι ο μόνος τρόπος να εκτιμηθεί σωστά η κατάσταση των ούλων.

Η αυτοεξέταση των ούλων, π.χ. στο σπίτι μπροστά σε έναν καθρέφτη, δεν είναι επαρκής για μια σωστή εκτίμηση επειδή είναι αδύνατο να καθορίσει κανείς μόνος του αν η συγκρατητική συσκευή του δοντιού έχει ήδη βλαφθεί από φλεγμονή των ούλων. Δεν μπορεί επίσης να ανιχνεύσει κανείς μόνος του την ύπαρξη περιοδοντικών θυλάκων.

Μόνο μια κατάλληλη κλινική εξέταση στο οδοντιατρείο με τη λεγόμενη περιοδοντική μήλη μπορεί να αποκαλύψει αν τα ούλα είναι υγιή, αν υπάρχει φλεγμονή (ουλίτιδα), ή αν υπάρχει προσβολή της συγκρατητικής συσκευής των δοντιών (περιοδοντίτιδα).

Βασική περιοδοντική εξέταση

Σε έναν πρώτο έλεγχο, ο οδοντίατρος ή ο/η στοματικός/ή υγιεινολόγος μπορεί να πραγματοποιήσει τη λεγόμενη βασική περιοδοντική εξέταση, η οποία διαρκεί μόνο λίγα λεπτά.

Η βασική περιοδοντική εξέταση γίνεται για να εξακριβωθεί γρήγορα αν υπάρχουν καθόλου ουλικά προβλήματα. Είναι ένας απλός τρόπος για να ανιχνευθεί ουλίτιδα ή περιοδοντίτιδα.

Χρησιμοποιώντας μια περιοδοντική μήλη μετριέται το βάθος διείσδυσης στη γραμμή των ούλων απαλά και με ακρίβεια.

Μετά από αυτή τη σύντομη εξέταση, πραγματοποιούνται περαιτέρω εξετάσεις μόνο εφόσον υπάρχουν ενδείξεις βλάβης στους ιστούς που συγκρατούν τα δόντια στο οστό της γνάθου. Στις περαιτέρω εξετάσεις περιλαμβάνονται το λεγόμενο περιοδοντόγραμμα και πρόσθετες ακτινογραφίες.

Περιοδοντόγραμμα

Η ακριβής κλινική μέτρηση με την περιοδοντική μήλη των περιοδοντικών θυλάκων και του ύψους του οστού της γνάθου με ακρίβεια χιλιοστού είναι απολύτως απαραίτητη κατά τη διάγνωση της περιοδοντίτιδας.

Κατά την κλινική εξέταση με την περιοδοντική μήλη, το βάθος διείσδυσης της μήλης στον περιοδοντικό θύλακο μετριέται σε έως και έξι σημεία ανά δόντι με ακρίβεια χιλιοστού. Συγκεκριμένα, μετριέται η απόσταση μεταξύ της ουλικής παρυφής και του πυθμένα του θυλάκου. Αυτή ονομάζεται βάθος ανίχνευσης. Σε υγιή σημεία, το βάθος ανίχνευσης είναι το πολύ 3 mm. Σε σημεία όπου η περιοδοντίτιδα έχει ήδη προκαλέσει καταστροφή της στήριξης του δοντιού, το βάθος ανίχνευσης μπορεί να είναι 4 mm ή μεγαλύτερο.

Επιπλέον, στο λεγόμενο περιοδοντόγραμμα καταγράφεται με ακρίβεια το ύψος του οστού της γνάθου (επίπεδο πρόσφυσης). Το περιοδοντόγραμμα είναι απαραίτητο για τη διάγνωση και τον σχεδιασμό της θεραπείας. Το περιοδοντόγραμμα μπορεί να καταγραφεί διαδικτυακά σε κάθε οδοντιατρείο και να επαναχρησιμοποιηθεί: www.periodontalchart-online.com.

Ακτινογραφικά ευρήματα

Οι μετρήσεις με την περιοδοντική μήλη μπορούν να ανιχνεύσουν σημεία της οδοντοφυΐας με μεγαλύτερα βάθη τα οποία χρειάζονται επιπλέον εκτίμηση με ακτινογραφίες.

Η διάγνωση της περιοδοντίτιδας μπορεί να επιβεβαιωθεί οριστικά μόνο με τις απαραίτητες ακτινογραφίες. Η επιλογή των απαραίτητων ακτινογραφιών για τη διάγνωση μπορεί να γίνει μόνο μετά την κλινική εξέταση. Αυτό μπορεί να προλάβει υπερβολική έκθεση σε ακτινοβολία.

Στην απλούστερη περίπτωση, ο ακτινογραφικός έλεγχος αποτελείται από 2 ακτινογραφίες (ακτινογραφίες δήξεως) και στην πιο εκτεταμένη περίπτωση από τον λεγόμενο πλήρη ακτινογραφικό έλεγχο με έως και 14 επιπλέον ακτινογραφίες ή από μια πανοραμική ακτινογραφία. Οι ακτινογραφίες πρέπει να απεικονίζουν το οστό της γνάθου γύρω από το δόντι και να επιτρέπουν την εκτίμηση της βαρύτητας της απώλειας οστού.

Σε κάθε ακτινογραφία που γίνεται στο οδοντιατρείο, τα δόντια πρέπει να ελέγχονται και για τερηδόνα και για περιοδοντίτιδα.

Μικροβιολογικά τεστ

Σήμερα, μικροβιολογικές μέθοδοι δίνουν πρόσβαση σε πληροφορίες που ήταν αδύνατο να αποκτηθούν με τις συμβατικές μεθόδους ελέγχου.

Με τα σύγχρονα μικροβιολογικά τεστ, η σύσταση της πλάκας ελέγχεται για τα ακόλουθα βλαβερά είδη βακτηρίων:

• Prevotella intermedia
• Porphyromonas gingivalis
• Agregatibacter actinomycetemcomitans
• Treponema denticola

Το κόστος αυτής της επιπλέον διαγνωστικής προσπάθειας δικαιολογείται αν οι πληροφορίες που αποκτώνται οδηγούν σε βελτιωμένη θεραπεία ή αν αχρείαστη θεραπεία μπορεί να αποφευχθεί.

Ταξινόμηση των περιοδοντικών νόσων

Η διάγνωση της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας βασίζεται σε διεθνώς αναγνωρισμένη ταξινόμηση των περιοδοντικών νόσων.

Το 1999, το πρώτο διεθνές συνέδριο για την ταξινόμηση της περιοδοντίτιδας έγινε στις ΗΠΑ. Η πιο σημαντική νέα παράμετρος σε σύγκριση με την ευρωπαϊκή ταξινόμηση του 1993 ήταν ότι οι τύποι της ασθένειας δεν ορίζονταν πια με βάση πρωταρχικά την ηλικία του ασθενή κατά τη στιγμή της διάγνωσης (π.χ. εφηβική και περιοδοντίτιδα ενηλίκων). Εισήχθησαν οι νέοι τύποι της χρόνιας και επιθετικής περιοδοντίτιδας καθώς για παράδειγμα κι η περιοδοντίτιδα που μπορεί να συσχετισθεί με συστηματικές παθήσεις.

Ωστόσο, η νέα ταξινόμηση από το 2018 δε διακρίνει πια ανάμεσα σε χρόνια και επιθετική περιοδοντίτιδα. Η περιοδοντίτιδα τώρα περιγράφεται – σε εναρμόνιση με την ταξινόμηση του σακχαρώδη διαβήτη – χρησιμοποιώντας σταδιοποίηση και διαβάθμιση.